Obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących dotyczy podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych (art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054).

Na mocy delegacji ustawowej, Minister Finansów zwolnił z powyższego obowiązku niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności, a zwolnienia te są szczegółowo określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. nr 138, poz. 930).

Zwolnienia określone w rozporządzeniu obowiązują od dnia 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. i dotyczą tych podatników, którzy nie mieli obowiązku stosowania kas fiskalnych w latach poprzednich.

• Z ewidencjonowania zwolnieni są podatnicy, których obroty wymienione w art. 111 ust. 1 ustawy o VAT nie przekroczyły w poprzednim roku podatkowym kwoty 40.000 zł. Zwolnienie to jednak traci moc po upływie dwóch miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło w trakcie roku podatkowego przekroczenie kwoty obrotów w wysokości 40.000 zł, z działalności, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy (§ 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 rozporządzenia). Zwolnienie stosuje się również do podatników, którzy rozpoczynają sprzedaż w trakcie roku i do końca tego roku nie przekroczą 20.000 zł z tytułu obrotów wymienionych w art. 111 ust. 1 ustawy (§ 3 ust. 7 rozporządzenia).
• Z ewidencjonowania zwolniona jest sprzedaż w zakresie czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

• Zwolnienie z ewidencjonowania przysługuje podatnikom dokonującym sprzedaży towarów i usług wymienionych w załączniku do ww. rozporządzenia w sprawie zwolnień pod pozycjami od 1 do 32, jeżeli w poprzednim roku podatkowym udział obrotów z tytułu tej sprzedaży w obrotach ogółem podatnika z działalności określonej w art. 111 ust. 1 ustawy, był wyższy niż 80% (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

  Podatnicy kontynuujący działalność gospodarczą i korzystający ze zwolnienia na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień, tracą prawo do zwolnienia po upływie dwóch miesięcy, licząc od końca pierwszego półrocza danego roku, w którym podatnik korzysta z tego zwolnienia, jeżeli w okresie tego półrocza udział obrotów ze sprzedaży zwolnionej z obowiązku ewidencjonowania, wymienionej w poz. 1-32 załącznika do rozporządzenia, w obrotach ogółem podatnika z działalności określonej w art. 111 ust. 1 ustawy był równy albo niższy niż 80%.

  Podatnicy, którzy rozpoczęli działalność w pierwszym półroczu roku podatkowego, tracą prawo do zwolnienia ze względu na strukturę obrotów po upływie dwóch miesięcy od zakończenia sześciomiesięcznego okresu działalności, jeżeli udział obrotów ze sprzedaży zwolnionej z obowiązku ewidencjonowania, wymienionej w poz. 1-32 załącznika do rozporządzenia, w obrotach ogółem podatnika z działalności określonej w art. 111 ust. 1 ustawy będzie w okresie pierwszych sześciu miesięcy działalności równy albo niższy niż 80% (§ 3 ust. 4 rozporządzenia).

Powyższe zwolnienia z ewidencjonowania nie dotyczą podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia.